Atatürk İnkılapları Öncesinde Çalışan Kadın Sayısı Nedir?

Sponsorlu Bağlantılar

Cumhuriyet’ten Önce ve Sonra Kadınlar

Atatürk İnkılapları Öncesinde kadının toplumdaki yeri oldukça farklıydı. Ne yazık ki 2.sınıf vatandaş müamelesi görüyor bırakın çalışma hayatını sosyal hayatta bile verilmesi gereken birçok hak tan mahrum olarak yaşıyordu. Örneğin kadın serbestçe iş hayatına atılamıyor,seçimlerde oy bile kullanamıyordu. Ama bu durum cumhuriyetin ilanına kadar sürdü. Yapılan inkılaplarla kadına toplumda sahip olması gereken hakların çoğu verilmiş oldu.

atatürk, inkılap, devrim

Türkiye Cumhuriyetinin ilânı sonrasında yapılan köklü değişiklikler olan Atatürk İnkilapları arasında Türk kadınına tanınan seçme ve seçilme hakkı önemli bir gelişme olarak yer alır.

Son yıllarda kadının toplumdaki yerine ilişkin dikkate değer çalışmalar yapılmakla beraber , özellikle kadınlara tanınan siyasal haklar ve bu hakların istenilen şekilde kullanılıp kullanılmadığı konusu, üzerinde durulmaya değer bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır. Zira, söz konusu hakların üzerinden yetmiş yıla yakın bir süre geçmesine rağmen, kadının siyasetteki yeri ile siyasal katılımdaki rolü ve etkinliği hala tartışılmaya devam etmektedir. Bu tartışmaların odak noktasını ise, daha çok milletvekili seçilen kadınların sayıca azlığı meselesi oluşturmaktadır. Oysa,1930’lardan günümüze kadar Meclis’e girmiş kadınların sayısal yetersizliği kadar, buradaki çalışmaları da incelenmesi gereken bir konudur.

Bu araştırmada, ilk kadın milletvekilleri ve onların Meclis’teki çalışmaları incelenecektir. Yalnız,konuya girmeden, Türk kadınının Cumhuriyet öncesindeki durumunun ve kazandığı hakların kısaca gözden geçirilmesinde yarar vardır. Zira, Cumhuriyetle birlikte Türk kadınına tanınan siyasal hakların alt yapısını oluşturan gelişmeler Osmanlı’nın son dönemlerinde başlayan ‘’ batılılaşma’’ hareketlerine kadar uzanır. Özellikle,Tanzimat Dönemi (1839-1876) kadınların hakları konusunda ilk adımların atıldığı bir dönemdir.

Bu dönemde ilk kez devlet eliyle kızların eğitim ve öğretimine yönelik çalışmalar yapıldı. Sübyan okulları üstünde rüştiye, idadi ve sultani gibi ortaöğretim kurumlarına gitmeye hak kazanan kızlar, söz konusu kurumların öğretmen ihtiyacını karşılamak için açılan kız öğretmen okullarına (Darülmuallimat) da devam hakkına kavuştular(1870). Ebe ve Kız Sanayi Mektepleri gibi okulların da açılmasıyla hem kızların eğitim seviyesinin yükselmesi hem de başta öğretmenlik mesleği olmak üzere çalışma hayatına atılmalarına fırsat sağlanmış oluyordu. Basındaki gelişmeler çerçevesinde fikir hayatında kadının durumu tartışılmaya başlandı ve ilk kez kadınlar lehine yayın yapan dergiler çıkarıldı.

atatürk, kadın, inkılap, çalışmak

Tanzimat’la kadınlara tanınan bu fırsatlar Meşrutiyet Dönemi (1908-1918)’ne gelindiğinde daha da genişledi. Bunda dönemin getirdiği söz, yazı ve basın hürriyetinin tesiri çok oldu. Daha önce elde ettikleri ortaöğretim hakkına ilave olarak 1915’te açılan İnas Darülfünunu ile yükseköğrenim hakkını kazanan kızlar, söz konusu hürriyet ortamında özellikle sosyal hayatta da faaliyette bulunmaya başladılar.[1] Daha çok yardım dernekleri şeklinde de olsa bu dönemde ,kadın haklarını geliştirmek ve onların eğitimlerini yükseltmek gibi gayeler taşıyan çeşitli dernekçilik çalışmalarına rastlanır.[2] Basındaki gelişmelerin artmasıyla fikir hayatında da yer alan kadınlar,çeşitli yayın faaliyetlerine giriştiler[3]. Balkan Savaşları (1912-1913) ve özellikle I. Dünya Savaşı (1914-1918)’nın getirdiği sıkıntı ve zorunluluklar – erkeklerin savaşa katılması vb…- sebeplerle başta devlet daireleri olmak üzere çalışma hayatının değişik kademelerinde görev aldılar.Dünya Savaşı ve Milli Mücadele döneminde gerek cephede gerekse cephe gerisinde erkeklerle beraber yurt savunmasına katılarak üzerlerine düşeni yaptıkları ve ülkenin işgalci güçlerden kurtarılması için gerekli faaliyetlerde bulundukları bilinen bir gerçektir.

Cumhuriyete kadar Türk kadınının siyasal alanda pek bir hak talebine girmediği, ancak kendilerini yetiştirebilecekleri alanlarda yer alarak mücadelelerini sürdürdükleri görülür.Kadınların eğitim ve kültür seviyesinin yükselmesine paralel olarak gerek fikri ve sosyal alanlarda, gerekse çalışma hayatına atılmasıyla ekonomik alanda kendi haklarını savunabilecek konuma ve bilince ulaşmak için gösterdikleri çabalar sonucunda, siyasal alanda da yer alma istekleri belirmeye başladı. Kısacası, bütün bu tecrübelerin Cumhuriyet döneminde tanınan haklara haklara zemin hazırladığı muhakkaktır. Şimdi, siyasal hakların kazanılması için gösterilen gayretleri gözden geçirelim.

Cumhuriyet dönemi ile birlikte kadına verilen haklarla kadın ikinici sınıf insan olmaktan çıkarılıp eşit haklara sahip olmuştur. Rakamsal veriler tam bulunmamakla birlikte günümüz türkiyesinide içine alan bir istaitistiği vermek istiyorum:

“Türkiye’de kadınların iş gücüne katılım oranları son derece düşük. Erkeklerin hemen hemen yüzde % 70’i, kadınların ise sadece dörtte biri çalışıyor. Çalışan erkek sayısı yaklaşık 17 milyon iken çalışan kadın sayısı 6 milyon civarında, yani erkeklerin üçte biri oranında.

Kadınlardaki işsizlik oranı yüzde 9.4 iken, erkeklerde işsizlik oranının yüzde 10.7 olması kadın işsizliğinin daha düşük olduğu kanısı yaratıyor. Ancak bunun nedeni, kadınların işgücüne daha az katılması.

Sponsorlu Bağlantılar

Türkiye’de tarım dışı kadın çalışanların oranı hızla artıyor. 1997 yılında yüzde 17.7 olan bu oran 2003 yılına gelindiğinde yüzde 20.6’ya çıktı.

Tüm bunlara rağmen, kadın ve erkek çalışanların ücret dengesizliği devam ediyor. Türkiye, Dünya Ekonomik Forumu tarafından yayımlanan 2009 Küresel Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi’nde, 134 ülke arasında 129. sırada yer almıştır.

İnkılaplardan Önce ve Sonra Çalışan Kadın Sayısı

Atatürk inkılaplarından önce ve sonra çalışan kadın sayısı

İnkılaplar Öncesinde Çalışan Kadın Sayısı

  • 1900 yılı=560 kadın
  • 1920 yılı=493 kadın

İnkılaplar Sonrasında Çalışan Kadın Sayısı

  • 1940 yılı=1025 kadın
  • 1960 yılı=1015 kadın

Yıllara Göre Çalışan Kadın Sayısı

  • 1900: 560
  • 1920:493
  • 1940:1025
  • 1960:1015
  • 1980: 1013
  • 2000: 5000
Sponsorlu Bağlantılar

Benzer Yazılar


(3) Yorum

    ayşenur
    10 Nisan 2012 - 16:00

    ödevimden 100 puan aldım teşekkür ederim

    ali mert bakıp
    08 Nisan 2012 - 12:43

    aynen yasin

    şahsever yasin çoban
    08 Nisan 2012 - 12:41

    teşekkürler ödevim için çok yardımcı oldu
    kaynak göstererek ödevimde yazıcam:=)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir