Haber ve Dilek Kipleri Nelerdir? Kaça Ayrılır?

Sponsorlu Bağlantılar

Haber Kipi Nedir?

Haber Kipinin bir diğer adı da Bildirme kipleridir.Haber kipleri adı üstünde zamanı bildiren kiplerdir.Yani haber kipleri fiilin zamanını bildiren kip ekleridir.İşin, oluşun, hareketin gerçekleşme zamanını; işin yapıldığını, yapılacağını veya yapılmakta olduğunu haber verirler. Haber verdikleri zamanın adıyla anılırlar.

5 farklı haber kipi vardır.

Sponsorlu Bağlantılarrr

Haber Kipleri

Fiilin zamanını bildiren kip ekleridir.

1- Görülen Geçmiş Zaman: (-di, -dı, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü)

*Bu ek, geçmişte yapılan bir işin, kişi tarafından görüldüğünü, bilindiğini ifade eder.

Kaç-tı-m , kaç-tı-n , kaç-tı

Kaç-tı-k , Kaç-tı-nız , Kaç-tı-lar

2- Öğrenilen (Duyulan) Geçmiş Zaman: (-mış, -miş, -muş, -müş)

*Bu ek, geçmişte yapılan bir işin, başkasından duyulduğunu ifade eder.

Sponsorlu Bağlantılar

Yaz-mış-ım , yaz-mış-sın , Yaz-mış

Yaz-mış-ız , yaz-mış-sınız , yaz-mış-lar

3- Şimdiki Zaman: (-yor, -mekte, -makta)

*Bu ekler fiilin şu anda yapıldığını ifade eder.

Geziyor, boyuyor, gelmekte, yağmakta

4- Gelecek Zaman: (-ecek, -acak)

*Bu ek fiilin gelecekte yapılacağını ifade eder.

Yatacak, Çıkacak, Sevecek

5- Geniş Zaman: (-r, -er, -ır)

*Bu ek fiilin her zaman yapıldığını yada yapılacağını ifade eder.

Kırar, Erir, Gözler, Görür

Not: Geniş zamanın olumsuzu “-mez, -maz” ekleriyle yapılabilir.

Burada diğerlerinden farklı olarak geniş zaman ekinin düştüğü görülür.

Gördü / Gömedi

Görür / Görmez

Dilek (İstek) Kipi Nedir?

Dilek kipleri belli bir zaman manası vermeyen kiplerdir.Dilek kipleri bir eylemin yapılması ya da bir oluşun harekatının bildirimi anlatan kiplerdir. Dilek kipleri kendi içinde dörde ayrılır.

Dilek Kipi Çeşitleri

Dilek kipleri dörde ayrılır.Bunlar;

  • Dilek-şart kipi – örnek: Ayşe bugün bize gelse.
  • Gereklilik kipi – örnek: Haftada bir kitap okumalıyım
  • İstek kipi – örnek: Şu konuyu öğreneyim
  • Emir kipi – örnek: Bir bardak su ver.

Dilek-şart kipi

-sa, -se ekleri getirilerek yapılır. Ayşe bu akşam bize gelse

Kişi Çekimi

ara-sa-m

ara-sa-n

ara-sa

ara-sa-k

ara-sa-nız

ara-sa-lar

Gereklilik kipi

Bir iş, oluş veya hareketin oldugunu bildirir. Ekleri ses uyumuna göre “-meli, -malı” dır.

Haftada bir kitap okumalıyım.

Onu bulmalısın.

Sınavdan iyi not almalıyım.

Sınava iyi çalışmalıyım.

İstek kipi

Bir iş, oluş veya hareketin yapılmasının, olmasının istendiğini belirten kiptir. Ekleri ses uyumuna göre “-e, -a” dır

Şimdi affını yazayım.

Şu konuyu öğreneyim

Buradaki e harfi istek kipidir.

öğren-e-yim

öğren-e-sin

öğren

öğren-e-lim

öğren-e-siniz

Sponsorlu Bağlantılar

öğren-e-ler

Fiile gelen (-sa,-se)ekleri ile yapılır.Fiilin yapılmasını koşula bağlı olarak anlatır.Bir eylemin bağlı olduğu durumlarda kullanılır.

Emir kipi

Bir iş, oluş veya hareketin olmasını, yapılmasını veya yapılmamasını emretmek için kullanılır. Eki yoktur.

Bir bardak su ver. Kapıyı kapatın.

Sponsorlu Bağlantılar

Benzer Yazılar


Henüz yorum yok! İlk yorumlayan siz olun.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir