Vektörel ve Skaler Büyüklük Nedir? Örnekler

Sponsorlu Bağlantılar

Kısaca Vektörel ve Skaler Büyüklük

Yönü ve doğrultusu olan büyüklüklere Vektörel Büyüklük denir.

En basit hali ile yönden bağımsız büyüklüklere skaler büyüklük denilmektedir.

Sponsorlu Bağlantılar

Vektörel ve Skaler Büyüklüklere Ortak Bir Örnek

Örneğin bir otomobilin saatte kaç kilometre yol katettiğini belirten büyüklüğe “sürat” denir. Bu büyüklük yönden bağımsız, yani “skaler” bir büyüklüktür ve km/saat birimiyle, örneğin 60 km/saat olarak belirtilir. Fakat, eğer otomobilin aynı zamanda hangi yönde hareket etmekte olduğunu bilmek istiyorsak; o zaman, hareket yönünü de betimleyen, dolayısıyla yönlü, yani vektörel bir büyüklük olan hızdan bahsederiz. Örneğin 60 km/saat süratle güneye doğru hareket eden bir otomobilin hızı; 60 birim büyüklüğünde ve ucu güneye yönelik bir okla gösterilir.

Vektörel Büyüklük Nedir?

Yönü ve doğrultusu olan büyüklüklere Vektörel Büyüklük denir.Vektörel büyüklüklere bir diğer anlamda sayı ve birime ek olarak bir doğrultu ve yöne sahip olan büyüklükler olarak anlamlandırılmaktadır.Örneğin fizikte hızlar vektörlerle ifade edilir.Vektörün uzunluğu ise onun şiddetini yani büyüklüğünü gösterir.

Ör.: Kuvvet, Yer Değiştime, Konum, Hız, Ağırlık v.b.,

Vektörel Büyüklüklerin Özellikleri

  • Yönü, doğrultusu ve değeri aynı olan vektörlere “eş vektörler” denir.
  • Yönleri ters doğrultuları ve değerleri aynı olan vektörlere “zıt vektörler” denir.
  • Vektörel bir ifadenin skaler bir ifade ile çarpımı yada bölümü, vektörel bir büyüklüktür.
  • İki vektörün skaler çarpımı, skaler bir büyüklüktür.

Vektörel Büyüklüklere Örnekler

Örnek:

Bu yöntemle elde edilen vektörü matematiksel olarak aşağıdaki gibi göstere biliriz.

Ucuca Ekleme Yöntemi:

Ucuca ekleme yöntemi iki yada daha fazla vektörün toplanması için kullanılabilir. Bu yöntemde vektörlerden herhangi biri alınarak bitiş noktasına diğer bir vektör yerleştirilir, daha sonra başka bir vektör ise yerleştirilen bu yeni vektörün bitiş noktasına yerleştirilir yani vektörler ucuca eklenir. Bu işlem vektör sayısı kadar tekrarlanır. Ucuca ekleme işlemi tamamlandıktan sonra kullanılan ilk vektörün başlangıç noktasından en son eklenen vektörün bitiş noktasına doğru bir vektör çizilir. Elde edilen bu vektör ucuca eklenen vektörlerin toplamıdır ve yönü kullanılan ilk vektörün başlangıç noktasından kullanılan son vektörün bitiş noktasına doğrudur.

Örnek:

Bileşenlerine Ayırma Yöntemi:

Bileşenlerine ayırma yöntemi iki yada daha fazla vektörün toplanması için kullanılabilir. Bu yöntemde toplanacak tüm vektörler bir dik koordinatlar sistemine taşınır ve başlangıç noktaları koordinat sisteminin merkezine(orjine) gelecek şekilde yerleştirilir. Her bir vektörden “x” ve “y” düzlemlerine dikmeler indirilir. İndirilen dikmeler ile başlangıçtaki vektörlere ait “x” ve “y” bileşen vektörleri elde edilir.

Rx = R x cosµ

Sponsorlu Bağlantılar

Ry = R x sinµ

Daha sonra elde edilen bu yeni vektörler birbirleri ile toplanır (Ters yönlü vektörler birbirini götürür).

Skaler Büyüklük Nedir?

En basit hali ile yönden bağımsız büyüklüklere skaler büyüklük denilmektedir.Skaler büyüklükler sadece sayılarla ifade edilmektedir.Bu büyüklüklerin bir birimi bulunmaktadır.(Örn:3kg gibi).Skaler büyüklükler, kütle, sıcaklık, güç, zaman, iş vb. olarak incelenebilir. Örnek olarak göstermek gerekirse; 3 metre, 5 kilogram, 35 oC, 600 Newton, 220 Volt gibi.

Uygulamalı Örnek

Günlük hayattan bir örnek ile anlatmak gerekirse; örneğin bir otomobilin saatte kaç kilometre yol katettiğini belirten büyüklüğe “sürat” denir. Bu büyüklük yönden bağımsız, yani “skaler” bir büyüklüktür ve km/saat birimiyle, örneğin 60 km/saat olarak belirtilir.

Sponsorlu Bağlantılar

Benzer Yazılar


(9) Yorum

    alper
    07 Kasım 2012 - 19:15

    olum bu ne hiç bişi yok yarın ödevim var

    hüseyin
    30 Eylül 2012 - 20:26

    hacı örnek lazım bana vektörel ve skalere

    eXPLO
    15 Temmuz 2012 - 14:44

    Site nasıl teşekkür edeceğimi bilmiyorum sağolun desem olur mu ? 😀

    danger
    08 Mart 2012 - 22:05

    örnek yok

    Büşra
    13 Kasım 2011 - 13:41

    İdare eder ama yinede elinize sağlık

    CmRE
    20 Ekim 2011 - 18:53

    size nasıl teşekkür edecegmi bilmiyom saolun =D

    alı
    06 Ekim 2011 - 21:19

    bu nela hıc bır sey yok

    sümeyye
    06 Kasım 2010 - 12:26

    sizlere nasıl teşekkür edeceğimi bilmiyorum çok teşekkürler

    tuba
    12 Ekim 2010 - 21:27

    Teşekkür ederim çok güzel anlatmıssınız

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir