Bursa’yı Fetheden Padişah Kimdir ve Hangi Savaşlar Yapılmıştır?

Sponsorlu Bağlantılar

Bursa ve Başkent

Bursa ili bulunduğu yer açısından oldukça stratejik bir yerdi. Bu açıdanda Osmanlıların ilk zamanlarında buranın alınması için önemli bir mücadele yapılmış ve alındıktan sonrada başkent ilan edilmiştir.Bursa’yı fetheden Sultan Orhan Gazi, ilk iş olarak şehri yeniden imar etmek için kolları sıvamıştır.

Bursa’nın Fethi (6 Nisan 1326)

Osmanlı Devleti ‘nin ilk başkentlerinden biri olması hasebiyle Bursa, devletin, idarî, siyasî, dinî, ilmî, kültürel, sosyal ve ekonomik hayatında önemli derecede rol oynayan bir merkezdi. Çok daha sonraları gelecek olan Keçecizâde Fuad Paşa’nın “Bursa Osmanlının dibacesidir” sözü, Bursa’nın Osmanlı tarihinde oynadığı role işaret etmektedir.

Kurulusu, milattan önceki yıllara dayanan Bursa, daha sonra Romalıların eline geçer. Roma’nın Doğu ve Bati olmak üzere ikiye bölünmesinden sonra çevresi ile birlikte Doğu Roma İmparatorluğunun (Bizans’ın) idaresinde kalmıştır.

Osmanlı Devleti ‘nin kurucusu olan Osman Bey’in siyasi faaliyetlerinden bahsedilirken işaret edildiği gibi Osman Bey, Bursa’yı kuşatma altına almış fakat fethine muvaffak olamamıştı. Bununla beraber Bursa’ya Bizans’tan gelecek yardıma mani olmak için, şehrin yakınlarına iki kale yaptırmış, bunlardan birine Ak Timur’u, diğerine de Balabancık’ı muhafız olarak tayin etmişti. Böylece Osman Bey, Bursa’ya dışardan gelebilecek yardim yollarını denetim altına almış oluyordu. Bu sebeple 1315 yılından itibaren Bursa, Osmanlılar tarafından çevresinde inşa edilen kaleler vasıtasıyla bir mânâda muhasara altına alinmiş oluyordu.

Orhan Bey, 1326 yılında büyük bir kuvvetle Bursa üzerine yürür.

Âsikpasazâde ve Nesrî gibi kaynaklar, Osman Gazi’nin, Bursa’nın fethinden önce oklu Orhan’a:

“Oğul, sen önce Adranps (Orhaneli)’a git ki, o kâfirin babası Dinboz gazasında benim Bay Koca’mın düşmesine sebep oldu.” diyerek onu Gazi Mihal (Köse Mihal), Turgut Alp, Şeyh Mahmud ve Edibali’nin kardeşi oklu Ahi Hasan’la gönderdi. Orhan Bey, bu tecrübeli komutanlarla görüşerek Bursa’nın güneyinde ve bir bakıma Bursa’nın anahtarı durumunda olan Adrenos kalesini alıp yıktırır. Orhan Bey’in gelişinden önce kaleyi boşaltıp Elete dağına çıkmış olan halk ve kale beyi, Orhan’a itaatini bildirirler. Bunun üzerine tekrar yerlerine iade edilen halka karsı Orhan Bey, insaf ölçülerini asmayacak derecede merhamet ve hoşgörülü bir şekilde davranır.

Bundan sonra Bursa önlerine gelen Orhan Gazi, Pınarbaşı mevkiinde karargahını kurup kaleyi kuşatır. Bizans’tan beklenen yardımın gelmeyeceğini anlayan ve kaleyi kurtarmaktan da ümidini kesen kale beyi, Gazi Mihal Bey vasıtasıyla ve bazı şartlarla Bursa’yı teslim edeceğini bildirdiğinden 2 Cemayizelevvel 727 (6 Nisan 1326) tarihinde Bursa Osmanlılara teslim edilir. Kale muhafızı olan Evrenos da Müslüman olarak Osmanlıların hizmetine girer. Orhan Bey, burayı aldıktan sonra babasının na’şını buraya getirterek sonradan Gümüşlü Künbed diye meşhur olan yere defe ettirir.

Sponsorlu Bağlantılar

Gerek strateji, gerekse psikolojik bakımdan Osmanlılar için büyük bir mânâ ve ehemmiyet ifade eden Bursa’nın fethini küçük bir hadise olarak göstermeye çalışan Gibbons, bunu özellikle İstanbul’daki iç çekişmelere ve halkın maddî sıkıntı içinde bulunmasına bağlar. Bu arada Bursa’nın fethinden sonra Evrenos Bey’in Müslüman olduğunu, birçok kimsenin de ona uyarak yeni fatihlerin (Osmanlıların) dinini kabul ettiğini de belirtir. Böylece kuruluş dönemindeki Osmanlı Beyliği’nin gücünü ve çevrelerindeki insanlar üzerinde meydana getirdikleri olumlu havaya da işaret eder.

Bursa’nın fethinden sonra, Orhan Gazi için ele geçirilmesi gereken hedef artik İznik olmuştur. Marmara havzasında bir sanayi şehri olan İznik, o dönemlerde Bursa’dan daha mühim bir şehir olma özelliğine sahipti. Burası Bizans’ın, Anadolu’daki en büyük şehirlerinden biri olmakla kalmıyor, ayni zamanda Hıristiyanlık için dinî bir merkez olma hüviyetini de taşıyordu. Nitekim miladî takvimin 325. senesinde Büyük Kostantin tarafından günümüz Hıristiyanlığının akidelerinin tespitinde rol oynayan en mühim konsol burada toplanmıştı. 1074 yılından Birinci Haçlı Seferi (1097) ne kadar Anadolu Selçuklu Devleti’ne başkentlik eden İznik, belirtilen tarihten itibaren Bizanslıların elinde idi. Hatta 1204 yılından 1261 yılına kadar da Bizans İmparatorluğu’nun merkezi olmuştu. Bundan başka İznik, Kocaeli yarımadası bakımından stratejik önemi haiz olan önemli bir şehirdir.

Bursa’nın zaptından sonra Osmanlı Beyliği’nin merkezi buraya nakl edilmiştir. Yeni hükümdar burayı yeni binalarla süslemişti. İnşa edilen dinî ve sosyal eserlerle şehir, Müslüman Türk şehri olma hüviyetini kazanıp yeni bir çehreye büründü. Orhan Bey, daha isin basında eski kiliseleri mescide ve medreselere çevirdi. Bursa’da fakir ve yoksulları doyurmak için imâret yaptırıp onlara vakıflar tahsis eyledi. Buradaki bilgin ve hafızlara da maaş bağladı.

Osmanlı Devletinin Temelleri Atıldı

Söğüt ve civarını yurt edinmiş olan Osman Bey; hem beyliğin emniyetini sağlamak, hem de yeni yerler fethetmek maksadıyla, Bizans’ın elinde bulunan Bursa’ya doğru harekete geçtiğinde yaşı oldukça ilerlemişti. 1314 tarihinde kuşatıldığında üç yanı Osmanlıların eline geçmiş olan Bursa, etrafı surlarla çevrili olduğu için alınamamıştı. Bunun üzerine Osman Gazi, iki tarafa birer hisar yaptırarak şehre giriş çıkışları tamamen kontrol altına aldı.Bursa’nın fethi, aşiretten devlete giden yolda önemli bir adımdı. Yaklaşık dokuz yıllık bir muhasaradan sonra, hastalanan Osman Bey, şöyle bir vasiyetle idareyi oğlu Orhan Bey’e bıraktı: “Bizim kavgamız, mihnetle kuru kavga değil; davamız, cihana hükmetme davası değil; davamız, bütün bunlardan çok daha mukaddes olan i’lâ-yı kelimetullah davasıdır. Âdil ol, merhametli ol, dinin emirlerinden sapma, istişareye ehemmiyet ver: ama, ehliyle istişare et; var git, Bursa’yı fetheyle.” Bunun üzerine Orhan Bey, bir tarafınfa kılıç kuvvetini temsil eden Turgut Alp ve Köse Mihal, diğer tarafında mânevi kuvvetin sembolü Şeyh Edebali’nin torunu Ahi Hasan ve Şeh Mahmut ile Bursa önlerine geldi.

Orhan Gâzi, babasının vasiyetinde işaret ettiği ordunun ileri gelen komutanlarıyla istişâre ettikten sonra, Bursa Tekfuru’na, şehri teslim etmesi için elçi gönderdi. Şehrin teslim edilmesi hâlinde halkın canına dokunulmayacağı, şehirden çıkmalara müsaade edileceği gibi hususlarda tekfurla mütabakat sağlandı.Tarihler 6 Nisan 1326’yı gösterirken şehre girildi. Türklerin adâletli ve insâniyetli olmaları, başta tekfur yardımcısı olmak üzere halkın bir kısmının şehirde kalmalarına vesile oldu.Fetihten sonra beyliğin merkezi Bursa’ya nakledildi. Şehirde dinî içtimaî müesseseler inşa edildi. Bursa’nın Fethi Moğol idaresine olan şekli bağlılığı tamamen kopardı. Ertuğrul Gazi’den Osman Gazi’ye aşiret, ondan da Orhan Gazi’ye beylik olarak devredilen Osmanlı; Bursa’nın fethiyle, cihan devletine giden yolda önemli bir adım atmış oldu.

Sponsorlu Bağlantılar

Benzer Yazılar


Henüz yorum yok! İlk yorumlayan siz olun.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir