Sesler katılarda mı sıvılarda mı yoksa gazlarda mı daha iyi yayılır? Farklar nelerdir?

Sponsorlu Bağlantılar

Sizden gelen soru:

Sesler katılarda mı sıvılarda mı yoksa gazlarda mı daha iyi yayılır farkları? Seslerin yayılma hızları arasındaki farklılıklar?

Cevap:

Sesin Yayılması

Ses bir enerji türüdür ve tanecikli ortamlarda dalga şeklinde yayılır. Bu tanecikli ortam katı, sıvı ve gazların oluşturduğu tanecikli maddesel ortamlardır. Aynı zamanda ses titreşimlerden oluşmaktadır.

Sesin yayılabilmesi için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Bu yüzden sesin yayılabilmesi için katı, sıvı ve gaz ortamları olmak zorundadır. Maddesel ortam yani tanecikler boşlukta olmadığı için ses boşlukta yayılmaz.

Su dalgalarını oluşturan kaynağın yakınında su dalgaları belirgindir ve su dalgaları kaynaktan uzaklaştıkça daha az belirgin hale gelir. Ses dalgaları da su dalgaları gibi kaynağa yakın yerlerde şiddetlidir (belirgindir) ve kaynaktan uzaklaşıldıkça ses dalgalarının şiddeti azalır. Bunun nedeni, kaynağa yakın yerlerde ses dalgalarının enerjisinin fazla olması ve ses kaynağından uzaklaşıldıkça ses dalgalarının enerjisinin azalmasıdır.

ses dalgaları

Ses Hangi Ortamda Daha Hızlı Yayılır?

Ses kaynağından çıkan ses dalgaları, yayıldığı ortamdaki maddenin taneciklerini titreştirir. Titreşen tanecik etrafındaki diğer tanecikleri titreştirir ve bu nedenle ses bir tanecikten diğerine yayılır. Ses tanecikten taneciğe yayıldığı için tanecikler arasındaki boşluk ne kadar az ise sesin yayılma hızı o kadar fazla olur. Yani sesin yayılma hızı en fazla katılara da sonra sıvı sonra da gazlardadır. Fakat ses dalgaları gaz halindeki maddelerde en uzağa gider.

Cisimlerin titreşmesi ile meydana gelen sesin kulağımıza kadar gelebilmesi için ses kaynağı ile kulağımız arasında katı – sıvı – gaz gibi esnek bir ortamın bulunması gerekir

Sesin Yayılma Hızına Etki Eden Faktörler

Sponsorlu Bağlantılar

a) Ortam Sıcaklığı :

Sıcaklık arttıkça taneciklerin titreşim hızı yani kinetik enerjisi artacağından sesin yayılma hızı artar. (Sesin 0ºC de havada yayılma hızı 331m/s olduğu halde 20ºC de 344 m/s‘dir. Sıcaklık artıkça sesin o ortamdaki yayılma hızı da artar).

b) Ortamın Cinsi :

Sesin yayıldığı ortamın cinsi, sesin farklı hızlarda yayılmasına neden olur. Sesin hızlı yayılabilmesi için tanecikler arasındaki boşluğun az ve taneciklerin düzenli olması gerekir.  Sesin yayılma hızı, katı, sıvı ve gazlarda farklıdır. Ses, en yavaş gazlarda, sonra sıvılarda, en hızlı katılarda yayılır. (Katı haldeki maddelerde de sesin yayılma hızı farklıdır.)

Sponsorlu Bağlantılar

Benzer Yazılar


Henüz yorum yok! İlk yorumlayan siz olun.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir